firsat-maliyeti

Fırsat Maliyeti

Fırsat maliyeti; Alternatifler arasında yapılan seçimde diğer alternatiflerden vazgeçilmesi, feragatta bulunulması gereken mal ve/veya kazanç miktarıdır.

Birçoğunuz için Fırsat Maliyeti’nin sözlük tanımı pek bir anlam ifade etmeyebilir. Ancak fırsat maliyeti dediğimiz kavram, gerek iş hayatınızda ve gerek günlük yaşamınızda aslında sizi en çok zarara sokan bir ekonomik tanımdır.

Fırsat Maliyeti Hesabına Gerçek Hayattan Bir Örnek

Süper bir fikrim var, kendi işimi kurmalı mıyım?

Bu örnek bana birçok farklı ortamda en çok sorulan sorulardan birisi. Özellikle birçok genç arkadaşım, önce akıllarındaki fikri söyledikten sonra bu fikir için bir iş kurup kurmamaları konusunda benden yorum isterler. Ben de çoğu zaman “Fırsat Maliyeti”ni hesapladın mı? diye sorarım ve işte bu noktada bir sessizlik olur.

Girişimci ruhu taşıyan birçok insanın aklına sürekli iş fikirleri gelir. Bu fikirleri hayata geçirip geçirmemek arasında kararsızlık yaşamak kadar doğal birşey olamaz (çoğunuza tanıdık geliyor değil mi?). Ancak önemli olan böyle bir karardan önce kişinin fırsat maliyetlerini iyi hesaplamasıdır.

Kendi işimi kurmalı mıyım sorusunu cevaplarken fırsat maliyeti kişiden kişiye değişir. Örneğin ayda 3000 lira maaş ile büyük bir şirkette çalıştığınızı ve kendi işinizi kurmak için bu işten ayrılmak durumunda kalacağınızı düşünelim. Kararsız kaldığınız bu ikilemde, fırsat maliyetini hesaplamak ilk akla gelen konu olmalı.

Birçok kişi, bu durumda kendi işinizi kurduğunuz takdirde, fırsat maliyetinin sadece her ay alamayacağınız 3000 lira olduğunu düşünür. Ancak fırsat maliyeti bu örnek için birden fazladır ve birkaç madde ile örneklemek gerekirse:

  • Her ay 3000 lira: Kendi işinizi kurmak için çalıştığınız şirketten ayrıldığınız günden itibaren aylık alacağınız maaş. Eğer uzun süreli bir planlama yapıyorsanız, hali hazırda çalıştığınız firmada alacağınız zamları da hesaba katmanız gerekir.
  • Çalıştığınız firma sayesinde yapabileceğiniz bağlantılar ve iş fırsatları: Çünkü bu örnekte büyük bir şirketten ayrılılıyorsunuz.
  • Ekip sinerjisinden doğan verimlilik ve artılar: Fırsat maliyeti sadece maddi değil, manevi konuları da kapsar. Çünkü bu manevi konuların çoğu maddi kazanç ya da kayıp olarak size geri döner. Girişimcilikte, özellikle başlangıç aşamasında, karşılaşacağınız en büyük zorluklardan birisi yalnız olmanız olacak. Bu da dolayısı ile veriminizin düşmesine neden olabilir. Düşen verimden doğan iş gücü kaybı da fırsat maliyeti hanenize yazılacaktır.
  • Yeni doğan görevlere ayrılan vakit: Büyük bir şirkette çalışırken, normalde sizin sorumluluğunuzda olmayan birçok görev, kendi işinizi kurduğunuz zaman sizin sorumluluğunuzda olacak. Belki ofiste çay kahve yapmaktan, bankaya gidip gelmeye kadar, büyük bir şirkette yapmak aklınıza bile gelmeyecek işlere hem zaman hem para harcamanız gerekecek.

Yukarıdaki liste, kişiye göre değişmekle beraber, uzayıp gidebilir. Fırsat maliyeti tanımını bir örneğe dökmek için birkaç maliyeti açıkladık sadece.

Her gün en doğru kararı vermemiz gereken ve birden çok alternatifimizin olduğu birçok soru ile karşı karşıya kalırız.

Günlük iş hayatında fırsat maliyetini hesaplamamız gereken sadece birkaç örnek daha veriyorum:

  • Elimizde bulunan nakti yeni müşteriler edinmek için pazarlamaya mı, yoksa elimizdeki müşterilerin değerini arttırmak için CRM’e mi yatırsak? Ya da nasıl paylaştırsak?
  • Yeni kurulmuş ve çok hızlı 10 müşteriye ulaşmış bir reklam ajansıyız. Yaptığımız kaliteli işlerden dolayı birçok firma müşterimiz olmak istiyor. Hızlı büyümeye devam edip yeni müşterileri kabul mu etsek yoksa büyüme hızımızda (hem müşteri hem de ekipte sayı artışı olarak) bir strateji mi belirlesek?
  • Geçen yılki CRM departmanı analizlerinde müşterilerin %10’u, müşteri ilişkilerimizin %60 maliyetini oluşturuyor. Servis kalitemizden ödün vermeyip her müşteriye en mükemmel hizmeti sunmaya devam mı etsek, yoksa CRM stratejimizi bu sene için tekrar mı planlasak?

Bir marka yaratırken ya da hali hazırdaki bir işi büyütmeye çalışırken 3’ün 2’si kuralı bizi daima bir tercih yapmamız gereken alternatifler ile karşı karşıya bırakır.

Bu süreçte yapılacak çalışmada, fırsat maliyetinin doğru hesaplanması birçok şirket için “başarma ya da başaramama” arasında bir seçim olacak.

Fırsat Maliyeti & Risk

İş hayatında hep duyduğumuz bir söz var:

“Girişimci Risk Alır”

Ben ise bu söze direk olarak katılmıyorum. Bana göre:

“Akıllı Girişimci, Ölçümlenebilir Risk Alır”

Gerek verdiğim örnekteki gibi yeni bir iş kurma sürecinde, gerekse iş hayatındaki birçok diğer önemli karar aşamasında risk hesabınızı mutlaka iyi yapın.

Ve bence, riskinizi hesaplarken, ilk olarak “Fırsat Maliyeti”nden başlayın.

Yorumlar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Yorumları Gör(4)
  1. Arkadaşlar ben kamu yönetimi 3. sınıf öğrencisiyim aynı zamanda devlet memuruyum tekniker kadrosunda çalışmaktayım. Buradaki arkadaş güzel bilgi vermiş ancak, eksik vermiş. firsat maliyeti bir şeyi tercih ettiğimiz zaman vazgeçtiğimiz ikinci tercih fırsat maliyeti olmaktadır. tüm tercihler değil ikinci en iyi tercih fırsat maliyeti olmaktadır. mesela bir otomobil, motorsiklet ve ev arasında tercih yapmak zorunda kalalım. ev almaya karar verdik diyelim otomobilden ve motorsikletten vazgeçtik diyelim. fırsat maliyet otomobil ve motorsiklet değildir. bizim için en değerli ikinci alternatif fırsat maliyetidir. otomobil motorsikletten daha avantajlı olduğu için buradaki fırsat maliyeti otomobil olmaktadır.