group-buying

Grup Alışverişin Geleceği

Grup alışveriş sektörü ile ilgili üçüncü ve son yazımda iş modelini masaya yatırıp, dünyada ve ülkemizde geleceği ile ilgili öngörülerimi paylaşacağım.

Eğer daha önceki yazıları okumadıysanız, aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz.

Grup alışveriş sektörünün geleceği hakkında öngörülerde bulunmadan önce iş modelini çok iyi anlamak, avantajlarını ve dezavantajlarını sıralamak, daha sonra dünyada ve Türkiye’de grup alışveriş geleceğine yönelik yorum yapmak doğru olacağı için, konuyu 4 ana başlık altında topladım.

  1. Grup Alışveriş İş Modeli
  2. Grup Alışveriş Pazarının Geleceği
  3. Türkiye Pazarında Grup Alışveriş Modeli & Geleceği
  4. Grup Alışveriş İşine Girmeli Miyim?

1) Grup Alışveriş İş Modeli

 


Grup alışveriş, iş modeli olarak aslında yeni bir iş modeli değil, yani ortada bir icat yok. İnternetteki grup alışveriş iş modeli, hali hazırda günlük hayatımızda kullandığımız bir iş modelinin akıllıca ve inovatif bir fikirle internet sektörüne taşınmış hali.

Bugüne kadar özellikle Amerika’da çok büyük bir pazarı olan kupon sektörünün internete uyarlanmış birçok versiyonunu gördük, Groupon ile birlikte kupon ve grup gücünün bir araya getirilerek yaratılan grup alışveriş modeli, başarısının sırrını bence lokal pazarları hedef almaktan alıyor.

2010 başında, dünyanın en büyük affiliate marketing şirketi olan CJ‘in kurucularından Todd Crawford ile New York’ta bir konferansta tanışmamız ardından yaptığımız uzun sohbette küçük ve orta ölçekli, özellikle lokal şirketlerin reklam pastasını hedefleyen internet projelerinin yakın gelecekte ne kadar ses getireceği üzerine konuştuk.

Kendisi o süreçte özellikle offline advertising pastasından pay almayı hedefleyen, benzerlerinden farklı bir verticala fokus olmuş, performance marketing alanında çalışacak, yeni firması Impact Radius‘u hayata geçiriyordu.

Todd Crawford ile offline kupon pazarından Google TV Ads’e, Groupon modelinden Pay Per Call’a kadar birçok endüstri üzerine fikir alışverişi yaptık. Fikirlerine çok önem verdiğim, internetin duayenlerinden birisi olan Todd ile Groupon modeli de olmak üzere birçok lokal reklam pazarını hedefleyen firmaların iş modelleri üzerine hem fikir olmamız beni gerçekten heyecanlandırdı.

Grup Alışveriş İş Modeli Neden Çok Başarılı Oldu?

Grup Alışveriş temelinde kazan – kazan – kazan felsefesi olan bir iş modeli. Amaç müşteriye normal şartlarda edemeyeceği yüksek indirimde fırsatlar sunarken, lokal işyerini yüksek sayıda yeni müşterilerle tanıştırmak ve işlemi gerçekleştirirken şirket olarak aracı olup, kar etmek. Sonuçta amaç: Doğru uygulanan fırsatlarda alışverişin üç ayağının da mutlu ve karlı bir tecrübe yaşaması.

Aşağıdaki grafikte Kazan Kazan Kazan formülünün üç ayağı olan müşteri, lokal işyeri ve grup alışveriş sitesi ve iş akışı gösterilmekte.

Grup Alışveriş Kazan Kazan Kazan Formülü

Şimdi bir pazarlamacı gözü ile grup alışveriş iş modelinin neden bu kadar başarılı olduğuna müşteri (consumer), lokal iş sahibi (local business) ve websitesi sahibi (Groupon, vs) tarafından, üç farklı açı ile bakmaya çalışarak, en önemli avantajlarını sıralayalım.

Lokal Reklam Pazarının Hızla İnternete Kayması

BIA/Kelsey’nin bu sene içinde yayınladığı bir araştırmaya göre 2009 yılında ABD’de toplam $235.6 milyar dolarlık reklam pastasının %55’i, yani $130.2 milyar doları lokal reklamlara harcandı. Online ve interaktif medya ise bu rakamın $15.2 milyar dolarının kullanıldığı kanal oldu. 2009 yılında lokal reklamlar için internette harcanan $15.2 milyar doların, 2014 yılında $36.7 milyar dolara çıkması tahmin ediliyor.

Doğal olarak bu rakamlar ve lokal reklam pazarının internet ayağındaki hızlı büyüme beklentileri gerek girişimcileri gerekse yatırımcıları harekete geçiriyor. İş modeli olarak lokal reklam pastasından pay almayı hedefleyen Groupon ve grup satın alma sektöründeki diğer firmalar doğru zamanda doğru pazar seçmiş durumdalar.

Not: Türkiye pazarı için yaptığım araştırmada internetin lokal reklam pastasından aldığı pay üzerine kesin rakamlara ulaşabildiğim bir rapor bulamadım. Kaçırdığım bir rapor varsa yorumlarda haber verebilirsiniz, bu bölüme eklerim.

Fırsatlarda Limitli Zaman Uygulaması (Limited Time)

Pazarlamada daima başarılı olan bir uygulama limitli zaman uygulaması. Yıllardır denenmiş, ve fırsat sitelerine uyumu tartışılmaz. Karar vermek için en fazla 24 saat gibi limitli bir zamanı olan müşteri, kendini satın almada karar verme aşamasını hızlandırmak durumunda hisseder ve sunulan call to action’a gösterdiği rabet artar.

Yapılan birçok araştırmada da ispatlandığı gibi limitli zaman uygulaması, CTR (click through rate) ve conversion rate’i arttırır.

Karşı Konulamaz Bir Fırsat Sunması (Irresistable Offer)

Grup alışveriş modelinin bu denli başarılı olmasındaki en önemli etkenlerden birisi sunulan fırsatın gerek offline, gerekse online, herhangi başka bir kanalda bulunamaz ya da çok zor bulunur indirimler olması. Burada kazan kazan kazan modelinde, lokal işyeri sahibinin işine gelmeyecek gibi görünen bu yüksek indirim, aslında bir reklam maliyet olarak düşünülmeli ve pazarlanmalıdır.

Zaten bu fırsat sayesinde ürünlerini ya da mekanını birçok yeni müşteriye denetme/tanıtma fırsatı bulan işyerlerine düşen görev, doğru bir strateji ile yeni kazanılan bu müşterilerin uzun vadeli müşteri haline dönüştürülmesi için gerekli çalışmayı yapması ve altyapıyı hazırlamasıdır.

Nakit Akışı Avantajı (Cash Flow)

Nakit akışının önemini anlatmaya onlarca blog post dahi yetmez. Grup alışveriş modelinin en güzel yanlarından birisi ödeme modeli ve dolayısı ile nakit akışına katkısıdır.

Müşteri fırsatı beğendiği an kredi kartı ile ödemeyi yapar ve grup alışveriş sitesi topladığı nakitin işyerine verilecek kısmını anlaşılan tarihte öder. Bu durumda hem grup alışveriş sitesi hem de lokal işyerleri nakit akışı konusunda sorun yaşamaz.

Müşteri de çok iyi bir fırsatı kaçırmamak için yaptığı bu ödeme konusunda, internet alışverişlerinden de alışık olduğu için (önce öde, sonra ürün eline gelsin) rahatsızlık duymaz. Şu ana kadar da Groupon ve daha önceki benzer grup alışveriş modellerinde müşterinin önceden ödeme yapması hiçbir sorun yaratmamıştır.

Kullanılmayan Fırsatlar

Müşteri fırsatı satın aldıktan sonra, bu indirimi son kullanma tarihine kadar kullanabilir. Ancak kullansa da kullanmasa da son indirim tarihinde fırsat geçersiz olacağı için kullanılmayan fırsatlar direk olarak lokal işletmelerin karı olarak kalır.

Bu da geleneksel kupon iş modellerinde sıkça görülen ve işletmelerin çok sevdiği bir yöntemdir. ABD’de her sene milyarlarca dolarlık kupon kullanılmadan son kullanma tarihi geçmektedir.

Minimum Risk

Grup alışveriş modeli, risk anlamında iş modeli olarak minimum risk taşıyan bir iş modelidir.

Müşteri, alışveriş sitesi ve lokal işyerlerinin herbiri kendine göre riskler taşısa da birçok internet iş modeline göre riski düşük sayılabilir. Kredi kartına para iadesi isteme (charge back) konusu ödeme sistemleri kurulurken dikkatli planlanmalıdır.

Basit ve Kafa Karıştırmayan bir Model (Simplicity & No-Brainer)

İş modelinde amaç basit ve kafa karıştırmayan bir arayüz ile her yaştan, her backgrounddan müşteriye hitap etmek.

Bence Groupon’ın öncü olduğu arayüz ile amaca çok uygun klonlar çıkıyor ortaya. Groupon CEO’su Andrew Mason’a sitede birden çok fırsatı aynı anda görme özelliği gelecek mi diye sorulduğunda, zaten birçok böyle site olduğunu ve Groupon’ın tek fırsatla yola devam edeceğini belirtiyor. Customized deallarla ise daha targeted ulaşım deal sayısı arttıkça daha da oturacaktır.

Kulaktan Kulağa Pazarlama Gücü (WOMM)

Grup alışveriş bir iş modeli olarak WOMM’a çok uygun bir model. Şu ana kadarki gerek sosyal medyada, gerekse geleneksel ve yeni medyada görüldüğü gibi insanlar hoşlarına giden ve büyük indirimlerle yakaladıkları fırsatları genelde arkadaşlarıyla ve takipçileri ile paylaşmayı tercih ediyorlar.

Bunun yanı sıra affiliate marketing yöntemi ile de grup alışveriş siteleri WOMM’a başka bir açı kazandırarak potansiyel müşterilere ulaşıyorlar.

Grup alışverişin iş modeli olarak neden kazan kazan kazan olduğunu bazı önemli avantajları ile açıkladım. Yukarda belirttiğim önemli avantajlar dışında daha birçok pozitif yan sayılabilir.

Şimdi de grup alışveriş modeli ve sektörünün tehlikeli olabilecek, dezavantaj ya da eksi sayılabilecek yönlerine bir göz atalım.

Müşteri Sadakat Sorunu (Customer Loyalty)

Gerek Amerika’da gerekse Türkiye’de grup alışverişi konusu açıldığında müşteri sadakat konusunun çok tartışıldığını duydum.

Bence CRM konusuna hakim olmayan grup alışveriş klonları için cidden önemli bir konu.

Doğru planlanmış bir CRM ve marketing kampanyası ile müşteri sadakatinde yaşanabilecek dezavantajların avantaja çevrilebileceğini düşünmüyorum.

Pazara Giriş Kolaylığı (Ease of Entry)

Başarılı olan her iş modelinde olduğu gibi grup alışveriş sektöründe de dünya çapında mantar gibi türeyen Groupon klonları pazara girişi bu kadar kolay olan bir sektörde uzun soluklu bir iş kurulabilir mi sorusunu akla getiriyor.

Birçok insandan duyduğum “Fırsatlar iyi oldu mu gerisi hikaye” cümlesine “Güler misin, ağlar mısın” diyorum. Uzaktan davulun sesinin güzel geldiği iş hayatında plansız programsız, hedefsiz bütçesiz grup alışveriş sektörüne girenler pazarın sature olma aşamasını dahi göremeden beyaz bayrak çekmeye mahkum kalacaklar.

İnovatif yaklaşımla, fark yaratmaya yönelik atılacak adımlar pazara giriş kolaylığı engelini ortadan kaldıracaktır.

Müşteri Memnuniyet Sorunu (Customer Satisfaction)

Grup alışveriş pazarındaki önemli sorunlar dendiği zaman birçok kişi şu ana kadar ilk iki konuya (ease of entry ve customer loyalty) ağırlık veren yazılar ve yorumlar yaptı internette.

Aslında insanların gözden kaçırdığı çok önemli bir nokta müşteri memnuniyeti. Çünkü grup alışveriş sektörü iş modeli olarak geleneksel iş alanlarından bu konuda ayrılıyor. En önemli soru şu: Müşteri kimin müşterisi? Tamam, müşteri alışveriş sitesine ödeme yapıyor ve fırsatı satın alıyor, aslına bakılırsa fırsatı kullandığı andan itibaren hem grup alışveriş sitesinin, hem de lokal işletmenin müşterisi haline geliyor.

Grup alışveriş sitesi ile müşteri arasında yüz yüze hiçbir iletişim olmuyor. Eğer sitede teknik bir arıza ya da çok sorunlu bir checkout sistemi yoksa müşteri zaten satın almak istediği fırsatı satın alıyor ve memnun kalarak siteden ayrılıyor. Ancak müşteri memnuniyeti konusunun asıl önemi bundan sonra başlıyor. Lokal işletmeye fırsatı değerlendirmek için giden müşteri burada yaşadığı tecrübe üzerine memnun kalıyor ya da kalmıyor.

Amerika’da yapılan araştırmalarda bazı lokal işletmelerin, grup alışverişin önemini kavramadan, bu kuponlarla gelen müşterilere kaliteli hizmet vermedikleri ortaya çıkıyor. Bazı durumlarda ise bir anda beklenmedik sayıda müşterinin akınına uğrayan yerel işletmeler, alışık olmadıkları bu durumdan dolayı gerek eleman, gerekse supply eksikliğinden ötürü müşteriyi memnun edemiyorlar. Aldığı ürün ya da hizmetten memnun olmayan müşteri direk olarak grup alışveriş sitesini de sorumlu tutuyor.

Bu durumda aslında hiç suçu olmayan grup alışveriş siteleri müşteri memnuniyeti konusunda ciddi sorunlar yaşıyor.

Fırsatları kullanan son kullanıcıların müşteri memnuniyet sorunlarının aşılması için grup alışveriş sitelerinin işletmelere ilk olarak şartlarını çok net sözlü ve yazılı bildirmeleri, gerekli her türlü eğitimi vermeleri, daha çok para kazanmaya çalışmaktansa işletmelerin altından kalkabilecekleri sayıda fırsat sunmalarını özellikle belirtmeleri ve ya şirket içi ya da 3. parti bir firma ile anlaşarak denetleme işlemlerini gerçekleştirmeleri gerekiyor.

Grup alışveriş sitelerinin en çok başını ağrıtacak müşteri memnuniyeti sorunu son kullanıcı ile bitmiyor. Fırsatlardan faydalanan müşterileri memnun etmenin yanısıra, bu fırsatları sunan işletmelerin de grup alışveriş tecrübelerinden memnun ayrılmaları gerekiyor.

İşletmelerin en büyük şikayetleri arasında kupon kullanan müşterilerin ucuzcu olmalarını düşünmeleri (ABD’de kupon pazarı ciddi bir pazar ve bu genel bir sorun), grup müşterilerini gören diğer müşterilerin de indirim istemeleri (hatta size kar ettiriyoruz, grup alışveriş sitesine komisyon vermektense bize de indirim yapın tarzında), ve özellikle grup müşterilerinin yoğunluğundan işletmelerin loyal müşterilere yeterince ilgi ve kaliteli hizmet sunamamaları ve dolayısı ile hali hazırdaki loyal customerlarını kaybetme riskleri olması.

Lokal işletmelerin de başarılı bir tecrübe yaşaması ve memnun kalmaları için grup alışveriş sitelerindeki satış temsilcilerinin çok iyi bir eğitimden geçmesi. Sırf deal bağlama mantığı ile yaklaşmayarak, gerçekten böyle bir dealı kaldırabilecek kapasitesi olan işletmelerle çalışmaları. İşletme yetkililerini sorunsuz bir tecrübe yaşamaları için ellerinden geldikleri kadar bilgilendirmeleri ve destek hizmetleri sunmaları gerekiyor.

Grup alışveriş modelinde sorun, negatif yan ya da eksikler bunlarla sınırlı değil. Tabi ki hem müşteriler hem de işletmeler bu modele alışıp en az birkaç fırsat tecrübesi yaşadıktan sonra hem yeni sorunlar ortaya çıkacak hem de hali hazırdaki sorunlara çözüm üretimleri başlayacaktır.

ABD Portland’da Groupon’da bir fırsat sunduktan sonra yaşadığı kötü tecrübeleri bir blog yazısında paylaşan, ve Groupon CEO’su Andrew Mason’ın Groupon blogunda cevap verdiği ufak bir kafe sahibinin hikayesi illa ki grup alışveriş tecrübesinden memnun kalmayacak işletmelerin de olacağının bir örneği.

Ancak bu sorunların çözümünde temel ihtiyaç grup alışveriş sitelerinde eğitimli, gelişime ve yeniliklere açık bir ekip kurmak olacak. Bu da tabi ki zamanla fırsatların maliyetine yansıyacak bir konu.

Sektöründe Önemli Oyuncuların Grup Alışveriş Pazarına Girmeleri

Kendi sektöründe hali hazırda bütün şehirlerde pazarlama ve satış ağı bulunan, ulusal müşteri tabanı oturmuş ve bi startupa kıyasla çok fazla avantajları bulunan oyuncuların grup alışveriş sektörüne girmeye karar vermeleri aslında en tehlikeli konulardan birisi.

Şu anda grup alışveriş sektöründe ABD’de geçen sene Google’un $550M satın alma teklifini reddeden Yelp, Gilt‘in sahip olduğu Gilt City, Türkiye’de ise Doğan Grubu’nun Yakala.co, Mekanik.net’in Mekanik Fırsat gibi girişimleri oldu bile.

Ulusal ya da global boyutta çok büyük oyuncuların böyle hızlı büyüyen bir pazardan pay almak istemeleri hali hazırdaki grup alışveriş sitelerini ciddi tehlikeye sokabilir. Örneğin Google’un grup deals tarzı bir servisi ABD’de ya da dünya çapında hayata geçirmesi sonuçlarını öngörmesi zor bir girişim ve grup alışveriş siteleri için büyük bir risk olur.

2) Grup Alışveriş Pazarının Geleceği

 

Grup alışveriş sektörünün geleceğinin 3 aşamada olacağını düşünüyorum.

1. Aşama

    • Ulusal oyuncular sektöre katılmaya devam edecek

Hem ABD’de, hem Türkiye’de, hem de diğer ülkelerde Groupon tarzında, ulusal (birçok şehre hizmet veren) daha birçok yeni oyuncu pazara girecek. Böylesine büyük bir pastadan pay almak isteyen birçok girişimci ve yatırımcı kolları sıvamış çalışıyorlar şu anda. En azından 2011 yılı ilk yarısının sonuna kadar ilk aşama dediğim pazara yeni oyuncuların girmeye devam etmesi ve rekabetin artması devam edecek diye düşünüyorum.

    • Niş alanlarda ve farklı verticallarda grup alışveriş modelleri türeyecek

Gerek klasik eticaret modellerinde, gerekse Groupon modeli yeni iş modellerinde Eticarette Niş Kuralı geçerlidir. Doğru nişi bulan ve doğru planlamayla sektöre giren başarılı olur. Burada çok önemli bir noktaya değinmek istiyorum. Niş derken olaya vertical boyutu ile bakmak lazım. Grup alışveriş modeline örnek vermek gerekirse, lokalizasyon (örn. sadece izmir için deal sitesi), sektör (örn. tatil fırsat sitesi), müşteri demografiği (örn. sadece üniversite öğrencilerine hitap eden fırsat sitesi) şeklinde verticalları istediğiniz gibi genişleterek değerlendirmelisiniz.

    • Hali hazırda müşteri tabanı olan offline ve online firmalar grup alışveriş modelini deneyecek

Grup alışveriş modelinde önemli risklerden biri olarak verdiğim örnekteki gibi müşteri tabanı olan birçok firma grup alışveriş modelini denemeye başlayacak. Örnek DoktorSitesi.com‘un fırsat bölümü açıp, hamburger+patates+bira fırsatı sunması gibi.

    • Grup alışveriş siteleri lokal reklam pastasından aldıkları payı arttırarak devam edecekler

Son kullanıcı müşterinin grup alışveriş modeline ne kadar sadık kalacağına ve dolayısı ile grup alışveriş sitelerinin internetteki lokal reklam pastasından aldıkları payı ne kadar arttırdıklarına da bağlı olarak sektöre yeni oyuncuların girmeye devam edeceği birinci aşamanın daha da uzaması doğal olacaktır.

    • Grup alışveriş sektöründe alt ve yan dalların oluşması

Dünyada ve Türkiye’de Grup Alışveriş Siteleri yazımda bahsettiğim gibi hali hazırda ortaya çıkmış alt ve yan alanlar genişlemeye devam edecek.

    • Rekabet Artacak

İş modeli gereği çok şeffaf olan grup alışveriş sektöründe rekabet gittikçe kızışacak. Başarılı olan fırsat kampanyalarından sonra işletmeler rakip grup alışveriş siteleri tarafından daha cazip teklifler alacaklar. Fiyat kırma (daha az komisyon alma) politikasını tek silahı olarak kullanan firmalar kısa vadede avantaj sağlama şansı yakalasa da orta ve uzun vadede devamlılığı zor bir yöntem olduğu için zorlanacaklar.

2. Aşama

    • Konsolidasyon

Sektörün çok hızlı büyüdüğü, daha doğrusu oturmaya başladığı birinci aşamadan hemen sonra bütün dünyada konsolidasyon süreci başlayacak. Sektöre niş alanlar ağırlıklı olmak üzere girişler devam edecek, ancak ciddi yavaşlama görülecek. Bu süreçte pazardaki oyuncular finansal kaynaklarını yeni seri yatırımlarla güçlendirecek. Bence konsolidasyon sürecinde sektörün taşları yerine oturmaya başlayacak.

    • Satın Almalar & Ortaklıklar

Dünyada grup alışveriş sektöründe satın almalar ve ortaklıklar başladı bile. Türkiye’de geçtiğimiz ay (Eylül 2010) Yonja Medya Grubu Fırsat Bu Fırsat adlı deal aggregation sitesine ortaklığını açıkladı. Grup alışveriş sektöründe ikinci aşama olarak adlandırdığım bölümde satın almalar, ortaklıklar ve şirket birleşmelerini bütün dünyada sık duyuyor olacağız.

    • Pastanın Bölüşülmesi

İkinci aşamada özellikle büyük oyuncuların pazar payları yavaş yavaş yerine oturmaya başlayacak. Birçok ülkenin büyük oyuncuları oturmaya başlayacak.

    • Exclusivity Dönemi

İlk aşamada özellikle daha ucuz fiyat ve daha az komisyon stratejisi yüzünden zarar gören grup alışveriş siteleri exclusive fırsat anlaşmaları yapmaya çalışacaklar (ya da bu yazıyı okuyup, hemen yarın başlayacaklar) :)

3. Aşama

    • Saturasyon

Hali hazırdaki birçok pazarlama ve reklam kanalı denendikten sonra sektör saturasyon dönemine girecek. Bence bu dönemde şirketlerin yönetim kadrolarının becerisi büyük rol oynayacak. Çok hızlı büyüyen bir şirketin büyümesinin yavaşlaması ya da durması ciddi beceri isteyen bir yönetimle sağlıklı tutulabilir.

    • İnovasyon

Üçüncü aşamada agresif büyümenin zorluklarından kurtulan firmalar inovasyon arayışına girecekler. Fark ürün çeşitliliğinden servis kalitesine kadar fark yaratabilen inovatif firmalar markalarını sağlamlaştırmaya doğru emin adımlarla devam edecekler.

    • Pazar Yaratma

Yeni pazarlar yaratma ve hali hazırdaki pazardan alınan payı geliştirme çalışmaları hiç durmadan devam edecek. Özellikle sektörün saturasyon aşamasında yeni pazar yaratmaya ayrılan bütçelerde artış görülecek.

3) Türkiye Pazarında Grup Alışveriş Modeli & Geleceği

 

Türkiye’deki Grup Alışveriş Siteleri yazımda Türkiye’deki önemli oyuncuları paylaşmıştım.
İnovasyon çok önemli bir nokta. Türkiye pazarında (tahminimce) bütün grup alışveriş siteleri bir Groupon klonu olarak yayına başlamış olabilirler, ancak burada önemli olan kimlerin iş modelinde inovasyon yaparak fark yaratacağı bence.

Gittigidiyor örneği bence Türkiye’deki grup alışveriş sitesi sahiplerinin çok ciddi incelemesi gereken bir model. Bilmeyenler için kısaca hatırlatmak gerekirse, Gittigidiyor bir eBay klonu olarak başladığı yayın hayatına, kendi inovasyonları olan bir güvenli ödeme sistemi entegre etmiş ve eBay’i Türkiye şartlarında çok daha kullanılır bir hale getirmişti.

Bu modeli grup alışverişe nasıl uyarlarız diye düşünürken kesinlikle sadece ödeme sisteminden bahsetmiyorum. Grup alışveriş modeli, fırsat sunumundan seçilecek verticala, ana iş modelini geliştirmekten pazarlama tekniklerine kadar inovasyona çok açık ve çok yeni bir model.

Türkiye’deki grup alışveriş sektörünün de Grup Alışveriş Pazarının Geleceği bölümünde bahsettiğim 3 ana aşamaya paralel olarak ilerleyeceğini düşünüyorum.

Tek politikası fiyat kırmak olan, yeterli bütçe olmadan, plansız programsız sektöre giren firmalar orta ve uzun vadede piyasadan silinecekler. Bu nedenle yapılacak pazarlama ve iş planında yöneticilerin çok dikkatli adımlar atması gerekiyor bence.

4) Grup Alışveriş İşine Girmeli Miyim?

 

Gerek Amerika’da gerekse Türkiye’de son zamanlarda bana sorulan soruların başında sanırım bu geliyor. Birçok girişimci grup alışveriş modelinin çok hızlı çıkışını ve sektöre giren oyuncu sayısını görünce girişimcilik heyecanı ile bir Groupon Klonu kurmak istiyor.

Bu yazım Türkçe olduğu için Türkiye pazarı ile ilgili görüşlerimi anlatayım.

Türkiye’de Grup Alışveriş Pazarına Girmek İçin Çok mu Geç Kalındı?

Pazara Giriş Kolaylığı (Ease of Entry) çok dikkat edilmesi ve çok iyi hesaplanması gereken bir nokta. Özellikle ulusal çapta bir grup alışveriş sitesi hayata geçirmek istiyorsanız geçen hergün hali hazırda pazarda olan oyuncuların hanesine artı bir, sizin hanenize eksi bir yazdırmak demek.

Çok uçuk bir örnek vermek gerekirse, bugün internetten kitap satma fikri için çok mu geç sorusuna, yapılacak yatırıma bağlı cevabı verilebilir. Amazon gibi bir dev ve birçok başka dev oyuncu olmasına rağmen 20 milyar dolarlık bir yatırım ile bunu başarmak imkansız değildir. Bu absurd örneği vermemdeki amaç, belki bundan 5 yıl sonra grup alışveriş sektörüne ulusal oyuncu olarak girmek milyarlarca dolara mal olabilir noktasını vurgulamak.

Sonuçta ister ulusal ister lokal ya da spesifik bir nişte olsun eğer grup alışveriş sektörüne girmeyi düşünüyorsanız elinizi çabuk tutun derim. Burada elinizi çabuk tutundan kastım, fırsat iyi olursa tutar diyerek akşam kurduğunuz bir Groupon clone script ile sabah yayına girmek değil. Çabuk hareket edip çok iyi bir pazar araştırması ve rakip analizi yapmak ve hedeflediğiniz büyüklükte sektöre girebilmek için gerekli yatırımı yaptıktan/bulduktan sonra sağlam adımlarla hareket etmek çok önemli.

Türkiye’de grup alışveriş sektörünün yaratılmasında emeği geçen bütün girişimci ve yatırımcılara bir internet girişimcisi olarak teşekkür ediyorum ve bol şans diliyorum.

Hepinizin, özellikle sektör çalışanları, yöneticileri, girişimcileri ve yatırımcılarının yorumlarını bekliyorum. Yorumlarınızda eğer sektörün içindenseniz hangi firmadan olduğunuzu da belirtirseniz ayrıca sevinirim.

Grup alışveriş sektörünün dünyada geleceği ile ilgili öngörülerim, tamamen şahsi fikirlerim ve tahminlerim olup, uzun yıllar internet sektörünün içinde bulunmamdan doğan tecrübelerimin ve grup alışveriş sektörünü Groupon’ın yayına girmesinden itibaren yakın takibimin birleşiminin bir sonucudur.

Kaynaklar & Tavsiyeler

Eğer grup alışveriş sektörünü yakından takip etmek istiyorsanız ya da bu alanda bir girişim yapmayı düşünüyorsanız, okumanızı/takip etmenizi tavsiye ettiğim bazı kaynaklar:

Türkçe

İngilizce

Bu yazı, 3 blog postluk bir grup alışveriş serisinin üçüncü ve son yazısı. Diğer yazılara aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz.

Grup alışveriş sektörü ile ilgili bu yazı dizisini hazırlarken bana gerek brainstorming, gerekse araştırma konularında yardımcı olan dijital pazarlama uzmanı olan kardeşim Volkan’a teşekkür ediyorum.

Yorumlar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Yorumları Gör(13)
  1. İşte asıl alışverişin geleceği burada,Lyoness Kart ile alışverişiniz geri dönüyor.Dünya çapnda 1.300.000’u geçen kart kullanıcısı ve dahası…

    1. Bu spam yorumu onaylamamdaki amaç: İnternet pazarlama nasıl YAPILMAZ’a mükemmel bir örnek :) eline sağlık Tarik, beni bir blog post yazmaktan kurtardın.

  2. Ahmet Bey yazınız için teşekkürler… Bir iki sorum var cevaplarsanız sevinirim.

    Bu mantar gibi çoğalan grup alışveriş sitelerinde güçlü oyuncular dışındakilerin pek şansı olduğu görünmüyor. Peki pazar doyma noktasına ulaşırsa eğer ileri ki dönemlerde lider fırsat sitelerini de zor günler bekleyebilir mi?

    Bir de private shopping ve sosyal networklerde olduğu gibi daha tematik fırsat siteleri ortaya çıkar mı sizce ? Firmanya.com, pozitix.com, piriveta.com diğerlerinden kısmen farklılaşan modellerden mesela…

    Yani sadece ayakkabı, sadece tatil ya da markaların kendilerine ait bir ürününü satmak gibi farklılaşmak adına yeni modeller ortaya çıkar mı sizce ? Bu konudaki görüşünüz nedir? Cevaplarsanız sevinirim.

  3. Ben emailime gelen bir mailden sonra banka (kredi kartları)- ve grup alışverişinin ortak promosyonlarının doğru olup olmadığını tartıyorum. “Y kredi kartına özel, X Müzesine 2 kişilik giriş bileti 22 yerine 11 TL”.

    Sorguladıklarım:
    1) Neden Y bankası kredi kartına özel, herkese değil?
    2) Banka böyle bir kampanya için neden grup alışveriş sitesine ihtiyaç duyuyor? (tüm database zaten bankadan emaili almış)
    3) Kredi kartları zaten belli noktalarda kart kullanıcısına indirim sağlıyor, böyle bir işbirliği ile daha fazla kart mı satmayı planlıyor? (Ki mümkün değil!)
    4) Grup alışveriş sitesinin buradan menfaati ne? (kendisini database profiline hatırlatmış olmak mı?) Kısaca bu ortaklıkta kim karlı?
    5) Bankalar (kredi kartları) benzel model ile çalışabilir mi? Hem finansal gücü hem de taksit olanağı bankaya avantaj sağlar mı?

    1 haftadır bu soruları kendime soruyorum.

  4. Ahmet,
    eline sağlık çok güzel bir yazı hazırlamışsın. Benim bu modelde gördüğüm en büyük tehdit işletmelerin bu operasyon zararını reklam harcaması olarak giderleştirmeye karşı dirençleri. Bu yüzden orta vadede bir çok işletmenin bu modele girmeyecekleri ve olumsuz tanıtımını yapacaklarını düşünüyorum. O aşamada da elbette senin de belirttiğin gibi kendi işletmesi ya da ağı olan büyük grupların avantajı olacaktır. Yani model kazan-kazan-kazan yerine kazan-kazan şeklinde değişebilir. Ancak böyle olduğunda da modelin tüketiciye kazancı azalacak ve bu modelden uzaklaşılacaktır.

  5. Ahmet bey yazınız sektörün aydınlatılması konusunda çok iyi olmuş. Sektöre yeni giren oyunlar ilede güncelleseniz fena olmaz sanırım.

    Örneğin herhangi bir şirket kuruluşu olmayan girişimcilerin desteklenmesi için çok önemli mesala http://www.neariyorsan.com var bunlardan

  6. Merhaba Ahmet Bey,
    Paylasiminiz icin tesekkurler, bence groupon un ortaya koydugu bu model aslinda dunyaya sunulan yeni bir adim olarak gorulmelidir, bir kisi buldu ve digerleri de kullanmaya basladi ve bu yolun sonu yok…

    1. biri interneti buldu——–Vinton Cerf
    2. biri e-ticareti buldu——-amazon, ebay
    3. biri hizli e-ticareti buldu–groupon :)

    bu sekilde bakmak bence daha dogru olucaktir, nitekim insan sayisinin, internet kullanim oranin, isletme sayisinin ve dolayisiyla rekabetin arttigi bir dunyada pazarlama odakli bu is modelini ortaya koyan GROUPON kurucusuna tesekkurler! Yakinda bende farkli bir noktadan 3.adimda yerimi almayi planliyorum :)