İdeefixe, İdefix, İdefiks ve Bir İnternet Kitapçısının Hikayesi

1998 yılında, henüz yeni açıldığında haberim olmuştu İdeefixe’den. O zamanlar ilk aklımdan geçen fikir, işte Türkiye’nin Amazonu’u yayına girdi olmuştu.  Türkiye’nin ve Türkiye’de internetin gelişimi için çok mutlu olmuşken bir yandan da içimden keşke üniversiteyi bitirmiş olsaydım, ve param olsaydı da bu fikri ilk ben uygulasaydım diye düşünmüştüm :)  Zaman ne kadar çabuk geçiyor, aradan tam 10 yıl geçmiş.

Bugün New York’un berbat havası yine bana oyun oynadı, sabah günlük güneşlik bir havada evimden çıkıp yürümeye başlamıştım, iki blok yürüdüm ki birden yağmur bastırdı.  Şemsiye taşımayı hiç sevmeyen birisi olarak bir kez daha New York’un tahmini zor havasına yakalandım.  Hemen ilk metro durağına attım kendimi, birkaç transferden sonra ofise gelebildim.  Nereden aklıma geldi, nasıl oldu bilmiyorum ideefixe.com’a girdim henüz emaillarıma bakmadan.  Ocak’ın son haftasında Webrazzi’de okuduğum bu haber ve İdeefixe’nin yaptığı isim değişikliği anketleri nedeni ile büyük bir değişimin yakında olduğunu tahmin ediyordum.  Sanırım bu aralar ideefixe’yi takip etmemin nedeni bunlardı.  Tahminlerim doğru çıktı ve İdeefixe’nin ana sayfasında bu haber ile karşılaştım:

İdeefixe artık İdefix

İdefix’in yeni yüzü ile Merhaba,Bir yenilenmenin zamanı gelmiş ve geçmişti bile. Hayatın her alanında, her değişiklikte olduğu gibi çok farklı eleştiriler duyacağımızdan hiç şüphemiz yok. Ahmet Bey “ne kadar güzel olmuş, elinize sağlık” derken, Ayşe Hanım “Nerede benim Ideefixe’im, siteyi mahvetmişsiniz, derhal istifa ediyorum” diyecek veya bazı dostlarımızın başka sitelerimizin yenilenmelerinde yazdıkları gibi “derhal eski haline döndürün!” emrini duyacağız. Bütün görüşlere saygımız var. Bir site yaşıyorsa kullanıcıları ile yaşıyordur ve onların her türlü eleştiriyi yapmaya hakları vardır. Her zaman olduğu gibi hepsini can kulağı ile dinleyecek ve öğrenmeye devam edeceğiz. Hayatın ustası olmak iddiasında olmadık hiç, hep çırak ve hep öğrenciyiz.

Kuşkusuz yaptığımızın en iyisi olduğu iddiasında değiliz, ancak bizim yapacaklarımız içerisinde en iyisi olduğuna dair bir inancımız olabilir. Yaptığımız iş bizim içimize sindi. Ama bu öylesine içinden çıkılmaz bir “zevk meselesi” ki, gerçek bir özgürlük ortamında kim hangi konuda (müzik, resim, siyaset, edebiyat, sinema) belirli bir sayının üzerindeki herhangi bir topluluğun yüzde yüz beğenisini kazanmış ki biz öylesi bir beklenti içerisinde olalım.

Bu yenilenme ile birlikte sizlere sunduğumuz iki ufak eklentiye dikkatinizi çekmek istiyoruz. Birincisi, fiziki kitapçılarda kitabı karıştırabilme avantajını kısmi olarak sunabilmek ve kitapla ilgili satın almadan önce daha fazla fikir edinebilmenizi sağlamak amacıyla bir çok kitapta ilk sayfaları okuyabileceksiniz. İkincisi, sinema severler için, onlar da filmlerin fragmanlarını izleyebilecekler.

Öte yandan, biliyorsunuz çok tartışmalı ve çekişmeli bir “isim anketi” yapmıştık. Logomuzun da değiştiğini ve o anket sonuçları doğrultusunda “idefix”i kullandığımızı göreceksiniz. Ama siz nasıl istiyorsanız öyle (ideefixe , idefiks, idefix) yazabilirsiniz, her hal ve şartta hizmetinizde olacağız.

Bu arada yıllardır bizimle çalışan Kalem Adam’ın da yeni tasarım ile birlikte emekli olmuştur. Kendisine fedakar çalışmalarından ötürü teşekkürlerimizi sunuyoruz. Güle güle Kalem Adam, seni hiç unutmayacağız.

Saygı ve Sevgilerimizle,

idefix ekibi

Arda kesin konu hakkında yazmıştır diyerek işin ayrıntılarını sektörden birinden duymak için ilk olarak Webrazzi’yi ziyaret ettim ve Arda’nın yazdığı İdeefixe artık İdefix konusunu gördüm.

Öncelikle İdefix yönetimi, ekibi ve Türk internet kullanıcıları için hayırlı uğurlu olsun diyorum.  Umarım kitap okuma oranı çok düşük olan ülkemizde İdefix gibi öncü firmalar çok daha iyi noktalara gelirler.

Şimdi gelelim benim biraz daha teknik olarak yorumlara:

10 yıl gibi bir süredir yayında olan bir websitesi için alan adını (domain name) değiştirmek çok riskli bir iştir.  Buna benzer birkaç isim değişikliği projesinde danışmanlık yapmıştım ve İdefix bana göre neleri doğru yapmış, neleri yanlış yapmış bir listesi:

1) www.ideefixe.com ve ideefixe.com Alan Adı Yönlendirme Hatası:

Bunun ideefixe’nin idefix olması ile bir ilgisi yok.  Böyle büyük bir firma için yaklaşık 2 dakika alacak çözümü olan bir konunun neden çözülmediğini anlayamadım.  İdeefixe’ye başına www koyarak ve koymadan girmeyi deneyin ne demek istediğimi anlayacaksınız.  Google ve diğer arama motorları www.ideefixe.com ve ideefixe.com sitelerini ayrı iki alan adı gibi görüp indekslerler ve bu site için gerek siteye gelen linklerin değerinin düşmesi, gerekse duplicate content (kopya içerik) açısından değer kaybetmesine neden olur.  Bunun çözümü çok basittir.  Web sitesinin ana dosyasında bulunan .htaccess dosyası açılır ve şu iki satır yerleştirilir.

RewriteEngine On
RewriteCond %{HTTP_HOST} ^ideefixe\.com
RewriteRule (.*) http:www.ideefixe.com [R=301,L]

Google’da site:www.ideefixe.com diye bir arama  yaptığımızda 685.000 sonuç verirken, site:ideefixe.com şeklinde bir arama 910.000 sonuç veriyor.  Amazon’a amazon.com yazarak girmeyi deneyin, sizi otomatik olarak www.amazon.com adresine yönlendirir.

2) idefix.com adresi ideefixe.com’a yönlendirilmiş

Bir firma için marka en önemli mal varlığıdır.  Eğer 10 yıl gibi bir markaya yatırım yaptıktan sonra markanızı değiştirmeye karar vermişseniz web sitesi adresinizi de değiştirmeniz gerekir.  Bu adresi değiştirmenin teknik olarak çok büyük zorlukları olmasa da dezavantajları vardır.  Ancak bence ideefixe’nin yaptığı yanlış bir uygulama.  Bugün ideefixe.com adresine girdiğimizde idefix.com’a yönlenmiş olmamız gerekirdi.  Ve her bir ürün ve kategori sayfasına da aynı şekilde kalıcı yönlendirme (301 redirect)yapılmalıydı.

3) idefiks.com altında ayrı bir site?

idefiks.com adresine girdiğinizde de siteyi komple görebiliyorsunuz.  Sanırım/Belki idefiks.com test aşamasında kullanıldı.  Henüz google bu adresi indekslemeye başlamamış ama çok yanlış ve tehlikeli bir durum.  Çok acil karar verilerek ana alan adına 301 yönlendirme yapılması lazım.

4) Alan adı sorununun çözümü

Bana göre ideefixe bu durumu çok ciddiye alıp çok ama çok kısa bir süre içinde ideefixe.com idefiks.com ve bütün alternatifleri çok hızlı bir şekilde www.idefix.com adresine yönlendirmeli ve ana adres tek bir alan adı olmalı.  Örneğin internette yaptığım bir aramada Hürriyet’te çıkan bu haberde verilen link ideefixe.com.tr , ancak böyle bir adrese ulaşılamıyor.  Alan adı aynı zamanda sizin markanızdır ve insanların kafasını karıştırırsanız bu sizin dezavantajınıza olur.

5) Usability Sorunları

Usabilitiy (Kullanılabilirlik sanırım tam Türkçesi) açısından çok ciddi sorunlar var.  En basitinden “Satın Al” ya da “Sepete Ekle” tarzı bir buton yerine “Alışveriş Listeme Ekle” isimli bir buton bulunuyor ve bence yanlış konumlandırılmış sayfada.  Bunun yanı sıra Amazon.com’un çok büyük bir başarı ile uyguladığı müşteri yorumları bölümüne ideefixe’de usability anlamında önem verilmemiş.  Sol menüde siteye ilk girdiğimde Çok Satanların üstünde yanıp sönen ve gözü yoran bir Turkticaret (web hosting) reklamı çıkması kitap satın almak için gelenlerin web hosting ile ne kadar ilgili olabileceği ve acaba bu banner’dan rahatsız olup olmayacakları sorusunu getiriyor aklıma.  Daha birçok ince nokta var, ben bir usability uzmanı değilim ancak şunu söylemek isterim, bu isim değişikliği ile birlikte sadece logo değil sitenin komple tasarımı elden geçirilmeli ve daha kullanışlı bir site haline getirilmeli idi.

6) Kitap sayfaları önizleme ve DVD Fragmanları

Çok doğru bir adım olarak görüyorum bu iki uygulamayı da. Ancak kitap sayfaları önizlemede Amazon modelinin örnek alınmasından yanayım.  Kitap sayfası önizlemede girdiğim ilk örnekte kitabı aç’a tıkladıktan sonra bu kitabın 40. 41. 500. 501. 920. ve 921. sayfaları karşıma çıktı.  Halbuki amazonda kitabın ön kapağı, arka kapağı, içindekiler, ve örnek bazı sayfalar gibi seçenekler altında sunum yapılıyor.  Tavsiyem Amazon modelidir, çünkü başarı ile uygulanıyor.

Yazımın başında da söylediğim gibi ideefixe Türkiye’de e-ticaretin öncülerinden ve özellikle kitap gibi benim için çok önemli bir kategoride çalışmaları onların çok başarılı olmalarını gönülden istememe neden oluyor.  Yazımı daha da uzatmak ve girilebilecek birçok teknik ayrıntıya daha girmek istemiyorum.  Umarım yeni ismi ile idefix.com büyük başarılara imza atar ve Türkiye’nin yeni nesillerine daha milyonlarca kitap satar.

Artıları ve eksileri ile avantajları ve dezavantajları ile isim değiştirme gibi zorlu bir süreçte idefix’e başarılar ve kolaylıklar diliyorum.

Yorumlar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>