online-c2c

İnternette Girişi En Zor İş Modeli – C2C

İngilizce olarak “Consumer to Consumer” kısaltması olan C2C modeli, Türkçe olarak “Tüketiciden Tüketiciye” ya da “Müşteriden Müşteriye” olarak kullanılabilir.

ABD’de internette C2C iş modeli denince, eBay, Craigslist, Etsy gibi birkaç site akla gelir.

Türkiye’de ise Sahibinden ve GittiGidiyor akla ilk gelen iki örnek olabilir.

Başarılı olduğu takdirde, bana göre en iyi iş modelidir C2C. Sonuçta “satıcı ile alıcıyı” ya da “tüketici ile sağlayıcıyı” bir araya getirirsiniz ve genellikle bir aracı ücreti alırsınız.

First-mover Advantage (İlk Giren Avantajı)

C2C iş modeli, First-mover advantage dediğimiz, ilk girenin çok büyük avantajı olduğu bir iş modelidir. Gelin burda eBay örneğini ele alalım.

eBay 1995 yılında kurulmuş, dünyanın en büyük online açık arttırma sitesidir. O günden beri, eBay’in başarısını ve hızlı yükselişini gören binlerce firma eBay’e rakip olmayı denemiş ancak başaramamıştır.

Yahoo 1998’de eBay’e rakip olmak için Yahoo Auctions’ı yayına almış ve yüzlerce milyon dolar yatırım yapmıştı. Amazon 1999’da büyük umutlar ve hedeflerle Amazon Auctions’ı yayına almış ve eBay’e rakip olma hayali ile büyük yatırımlar yapmıştı.

Amazon ve Yahoo’nun açık arttırma siteleri artık hayatta değil.

eBay’e birçok farklı modelle rakip olmayı deneyen yüzlerce firma oldu bugüne kadar, ancak hiçbirisi başarılı olamadı.

Peki bunun nedeni ne idi? eBay’in gittikçe yükselen ücretlerinden her geçen gün daha da şikayetçi olan eBay’de satış yapan onca firma varken neden alternatif bir site başarılı olamadı?

Arz Talep Dengesi

Neden aslında çok basit. C2C iş modelinde en kritik nokta, müşterinin sitede istediği çeşidi anında bulma talebi ve satıcının daha çok müşteri olan siteleri tercih etme isteği. Yani ticaretin temel kuralı olan arz talep, C2C iş modelinde de aynı şekilde çalışıyor.

Açık arttırma denince hem müşterinin hem satıcının aklına hep ilk eBay geldi, evini kiralamak isteyen, arabasını satmak isteyen ilk olarak Craigslist’e girdi, ve oyuna yeni giren oyuncular ya müşteri ya da satıcı/sağlayıcı tarafında eksik kaldılar. Arz, talep dengesini bir türlü sağlayamadılar.

Online vs Offline İş Düşünce Tarzı

Türkiye’de son yıllarda Sahibinden.com’un hızla artan başarısı ile heyecanlanıp, ona rakip olmak isteyen onlarca firma çıktı ortaya. Bazıları proje aşamasında kaldı, bazıları ise direk rakip olmayı denediler.

Ancak genel seri ilan alanında birçok normal internet kullanıcısının aklına Sahibinden.com dışında hiçbir site ismi gelmez.

Sahibinden.com’a rakip olmak için yatırım yapan şirketlerin çoğu en büyük hatayı offline düşünüp, online platformda uygulayarak yaptılar.

Offline’da daha iyi bir mağaza, daha çok reklam, daha iyi adres, daha çok PR gibi birçok etkili araç ne yazık ki online da first-mover avantajı olan bir firmaya karşı o kadar da etkili olamayabiliyor. Bu özellikle C2C modelinde kendini gösteriyor.

Bazı firmalar ise, birinci olmasak da ufak bir pazar payı alırız mantığı ile yola çıktılar. Ancak online C2C modeli, buna da fırsat vermedi ve bu firmaların çoğu şu anda yayında değiller.

First-mover Avantajı Olmayanlar için C2C’de Başarmak

Peki online C2C modelinde daha önce başarılı olmuş bir örnek varken başarılı olmak imkansız mı?

Kesinlikle hayır.

Öncelikle hali hazırdaki first-mover bugüne kadar neler yapmış, neleri doğru, neleri yanlış yapmış sorularının cevabı için çok iyi bir araştırma gerekli. Yurt dışı benzer modellerin çok iyi incelenmesi gerekli.

Bana göre hali hazırda başarılı first-mover’ları olan online C2C alanlarında başarılı olmak için 2 alternatifiniz var.

    1. Fark Yaratmak:

Daha önce fark yaratmak konusundan defalarca bahsettim. Gerçekten fark yaratıp, başarılı olmuş bir C2C first-mover’ı olan bir alanda karlı bir iş modeli oluşturulabilir, bu imkansız değil.

Yemeksepeti.com parayı götürdü kardeşim, biz %10 değil, %3-%5 alacağız restoranlardan diyerek yola çıkmış, şimdi ise adını bilmediğiniz birçok girişim oldu Türkiye’de. Hepsi kendince fark yaratmıştı, aslında yaptıkları “DAHA” kelimesinin ardına sığınmaktı. Daha ucuz, daha kaliteli, daha, daha….

Fark yaratmış ve C2C’de first-mover’ı olan, hatta satüre olmuş bir pazarda sıfırdan çıkıp, liderliğe oynayan örnekler yok mu dünyada? Tabi ki var.

Plenty of Fish buna mükemmel bir örnek.

Hali hazırda büyük oyuncuları olan (borsada işlem görenler dahil), online dating (arkadaşlık) alanında, sıfırdan girip, fark yaratacak bir modelle başarıyı yakalamış bir örnek. İncelemenizi tavsiye ederim.

Plenty of Fish, yıllardır aylık bir ücret ödeyerek üye olunan online arkadaşlık sitelerinin aksine “tamamen ücretsiz arkadaşlık sitesi” modelini getirip, gelir modelini %100 reklam üzerine kurmuş bir site. Daha önce birçok benzer model denenmesine ve başarısız olmasına rağmen Plenty of Fish, dünyanın önde gelen online arkadaşlık sitelerinden birisi konumunda bugün.

Plenty of Fish, büyük oyunculara rakip olmayı denemiş ve “daha ucuzuz, daha kolay kullanılır sitemiz, daha çok insan var” gibi birçok sloganla yola çıkmış yüzlerce, hatta binlerce siteden farklı olarak. “Tamamen ücretsiz!” dedi ve bu başarılı olmalarına en büyük neden oldu.

Bu sadece bir örnek, online C2C’de first-mover’ları olan birçok alanda, fark yaratıp başarılı olmuş onlarca şirket var dünyada.

    1. Dikeye Yönelmek:

Her zaman daha az riskli bir alternatif de dikeye yönelmek.

Etsy bunun çok güzel bir örneği. Herkes eBay’e rakip olmaya çalışırken, Etsy, biz sadece el işi ve sanatsal ürünlere odaklanacağız diyerek yola çıktı ve bugün kendi alanında bir numara.

Online C2C iş modelinde, hali hazırda marka olmuş bir first-mover varsa, gerçekten ihtiyaca cevap verebilecek, komunite oluşturabileceğiniz bir dikey alan sizi başarıya götürebilir.

Başarılı olunduğu takdirde en güzel ve karlı iş modellerinden birisidir online C2C. Ancak first-mover’ların olduğu alanlarda, girişi de en zor modeldir.

Online C2C’de başarılı olmak için gerçekten fark yaratacak ya da ihtiyaca cevap verecek doğru dikeye yönelecek projeler üretmeniz dileği ile.

Yorumlar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Yorumları Gör(6)
  1. Yazınızda bahsettikleriniz ilgi alanım olmasa da üslubunuz yazılarınızı okutuyor.
    Ben size bir şey sormak istiyorum. Sosyal ağ konusundan first mover avantajı facebook’ta, google ise bir kaç başarısız denemeden sonra(buzz, wawe gibi) google + ile facebook’a rakip oldu. Google kalite ve ince hesaplar bakımından fark yaratıyor. Fakat first mover avantajı facebook’ta. Sizce bu işin sonunda ne olur?

    1. Facebook ile google arasındaki bu yarışın ne olacağını bende merak ediyorum. Fakat bir tahminde bulunamıyorum. Ahmet Bey sizin de ne düşündüğünüzü merak ediyorum. Sizin görüşünüz ne?

  2. Her zamanki gibi faydalı bir yazı.
    Epeydir dikey bir ilan sitesi düşünüyordum. Üzerinde çalıştım, nedir ne değildir araştırdım. Tek eksiği uygun bir script bulmak. Tavsiye ettiğiniz bir ilan scripti var mı? Teşekkürler

  3. Ahmet Bey,

    Paylaşımınız için çok teşekkürler. Olaya bir de şu açıdan baksak nasıl olur ? C2C modelinde en etkin satış için yapılması gerekenler.. Konuyla ilgili düşüncelerinizi paylaşabilirseniz çok sevinirim.

    Paylaşımlarınızın uzun seneler devam etmesini dilerim. İyi seneler :)

  4. Ahmet Bey, dediklerinize katılmakla birlikte First-mover Advantage ı olan bir sitenin bulunduğu sektöre biz de yurtdışından bir mümessillik alarak yatırım yaptık. http://www.anahtarim.com Umarım dedikleriniz çıkmaz :) ve pazarda birkaç yıl sonra oturmuş bir müşteri veritabanıyla hizmet vermeye devam ediyor oluruz.