1995 yılında California’nın San Francisco şehrinde Craig Newmark sadece arkadaşlarına ve çevresine hitap eden bir email bülteni başlattı. Bu bültende amaç bu ufak gurup içinde evini, arabasını, eski eşyalarını satacakların birbirine haber vermesi, gidilecek konserlerin, organizasyonların, tiyatroların duyurulması idi. 

Derken bu gurup Craig Newmark’ın yakın arkadaşlarının arkadaşlarını eklemesi, onların da yakın çevrelerini eklemeleri ile birlikte hızla büyümeye başladı.  1999 yılında Newmark IT sektöründeki işini bırakarak full time Craigslist ile ilgilenmeye başladı.  Bu süreçte bu email bülteni basit bir websitesine dönüştürüldü.  Craigslist çok ufak değişiklikler dışında ilk günkü basit ve sade tasarımını halen korumakta.

San Francisco’da başlayan Craigslist çılgınlığı hızla bütün Amerika’ya yayıldı.  Örneğin New York’ta yaşayıp da haftada en az bir kez Craigslist’i ziyaret etmeyen birisi ile şu ana kadar karşılaşmadım.  New York’a yeni gelen Türkler’in ev bulmak için ilk baktığı yer, aynı zamanda iş ararken ilk uğranan site, evi buldunuz, iş de tamam, sıra eşyaya gelince yine akla gelen Craigslist olur.

Craig Newmark siteyi ilk kurarken çevresine verdiği sözü tuttu ve şu ana kadar Craigslist’e hiç reklam almadı.  2004 yılında eBay Craigslist’in 25%’ini satın aldı, ancak sözleşmede en önemli kısım Craig’in isteği doğrultusunda Craigslist non-profit havasından ödün vermeyecek ve reklam almayacaktı.  Craigslist şu anda belli şehirlerde ev ve iş ilanları için ücret talep etmekte ve bunun dışında bağış kabul etmekte.

Craigslist Türkiye’de Neden Başarılı Olamadı?

Craigslist’in ana sayfasında uluslararası bölümlerde İstanbul Craigslist de var. Ancak İstanbul’a baktığımızda Amerika’da milyonlarca takipçisi olan böylesine büyük bir sitenin Türkiye’de neredeyse kimse tarafından ziyaret edilmediğini ilan sayısına bakarak görüyoruz.  Verilen ilanlara baktığımızda ise Türkiye’de yaşayan Amerikalılar ve Amerika’da yaşayan Türkler’in ağırlıklı olarak bu ilanları eklediği ortaya çıkıyor.

Craigslist Türkiye sitesini İngilizce yaparak henüz bu pazara girmeden başarılı olma şansını yok etmiş durumda.  Düşünsenize Türkiye’de çok başarılı olmuş web sitenizin Amerika için bir versiyonunu hayata geçiriyorsunuz ve Türkçe oluyor bu site de.  Tamam İngilizce evrensel dil olma yolunda ancak Türkiye’de yaşayan Türkler için günlük ilanlarını verecekleri bir sitenin İngilizce olup da başarılı olma şansı bence sıfır.

Halbuki eBay’in sahip olduğu ve Amerika yerine uluslararası pazarları hedef alan çok benzer bir servis Kijiji‘nin (ismini bir türlü sevemedim) Türkiye sitesine baktığımızda tamamen Türkçe bir servis ve Türkiye’nin bütün illerini kapsayan bir menü çıkıyor karşımıza.  Dolayısı ile çok daha fazla ilan var Kijiji Türkiye’de.  eBay uluslararası pazarlara girmede bence en başarılı stratejiyi uygulayan şirketlerden birisi, Kijiji ile bunu bir kez daha kanıtlamış oldu.

Türkiye’de ilan sitelerine bakarken gözüme çarpan başka bir site de Yonja.com’ın sahibi olan Yonja Media Group‘un MetroListe adlı sitesi oldu.  Çok sade, kullanımı kolay ve hedefe yakın bir site, daha önce haberim yoktu Metro Liste’den bugüne kadar.

Uzun lafın kısası:

İster Amerika’da ister başka bir ülkede kendi sektörünüzde en başarılı web sitesi bile uluslararası pazara açılırken gireceği ülkenin dili, kültürü, ve genel yapısı ile ilgili iyi bir ön araştırma yapmalı ve doğru adımları atmalıdır.  Amerika’da doğru olan ya da başarılı olan her nokta Türkiye’de tutacak diye bir kural yoktur.  Henüz #1 kural olan o ülkenin diline bile adapte olamamış bir sitenin uluslararası pazarlarda başarılı olma şansı yoktur.