Kasım 2008′de Türkiye seyahatimde internet, girişimcilik ve iş hayatından birçok değerli insan ile tanışma fırsatı buldum. Bu isimlerden birisi de Akademi Dergisi Genel Yayın Editörü Muhammet Furkan Gümüş idi.

Kendisinin ricası üzerine New York’a dönüşümde Akademi Dergisi Bahar 2009 Girişimcilik Özel Sayısı için bir yazı hazırlamıştım. Bu ay Akademi Dergisi’nde yayınlanan bu yazımı sizlerle de paylaşmak istedim.

Ahmet Kirtok – Akademi Dergisi E-Ticaret Makalesi

2009′a hoşgeldin derken e-ticaret sektöründe yılbaşı satış rakamları açıklanmaya başlandı.

ABD’de eticaret devi Amazon yeni rekorlara imza atarken Türkiye’nin eski eticaret sitelerinden Estore.com.tr ise kötü bir sürpriz yaparak yayınına son verdi. Estore ve 2008 yılında kapanan eticaret firmaları ile ilgili yorumlarıma geçmeden önce Amerika pazarında yeni yıl tatil sezonu istatistiklerine ve eticaret devlerinin 2008′i nasıl kapattıklarına kısaca bir göz atalım.

ABD’de 2008 Yılbaşı Sezonunda Eticaret Satışları 2007 Aynı Döneme Göre %3 Düştü

ABD’de “Holiday Season” olarak adlandırılan 1 Kasım ile 23 Aralık tarihleri arasındaki yılbaşı sezonu internet alışverişi 2008 yılında bir önceki seneye göre %3 düşerek 25.5 milyar dolar* ciro yaptı.

Türkiye’de ise Hepsiburada.com Genel Müdürü Kaan Dönmez’in verdiği bilgilere göre, eticaret hacmi 2007 yılbaşı sezonuna** göre %30 artışla bu seneyi 50 milyon TL‘de (yaklaşık 33 milyon dolar) kapattı.

ABD’de Eticaret Devi Amazon Yılbaşı Rakamları

Amazon.com 2008 yılbaşı sezonunda da satış rekoru kırdığını açıkladı. Amazon en çok işlem adedini 15 Aralık 2008 günü, bir gün içinde dünya genelinde 6.3 milyon adet sipariş olarak açıkladı. Geçen seneki rekor 10 aralıkta 5.4 milyon adet sipariş olarak kırılmıştı. Bir başka rekor da bir saniye içindeki işlem sayısının 72.9 olması ile geldi, bu rekor geçen sene 62.5 idi. En çok satılan ürünler arasında Nintendo Wii, Samsung 52-inch LCD HDTV, ve Apple iPod touch başı çekti.

Türkiye’de Eticaret Devi Hepsiburada 2008 Rakamları

Hepsiburada.com Genel Müdürü Kaan Dönmez; “2007′ye göre yüzde 25-30 büyüdük. Site olarak yılı 242 milyon TL’lik ciroyla kapattık. 2007′ye göre sipariş sayımız yüzde 23, ürün adedi yüzde 20, farklı ürün yüzde 29, müşteri sayısı yüzde 29 ve ciro yüzde 14 arttı” şeklinde bir 2008 değerlendirmesi yaptı.

Türkiye Eticaret Sektöründe Yaprak Dökümü 2008 Yılında Yaşandı

Bir Teknoloji Holding yatırımı olan ve çok başarılı bulduğum Tio hakkında gelen olumsuz haberlerin ardını Weblebi’nin kapanışı ve son olarak Estore.com.tr’nin kapanış haberi izledi.

2009 yılı için sağlıklı gözüken eticaret sektöründeki oyuncuların pazar paylarını arttırmaları ve sektöre yeni ve güçlü oyuncuların girerek dinamizmi korumaları olmalı. Açıklanan raporlara ve kapanan şirketlere göz aldığımız zaman sektörde belli alanlarda monopoliye doğru gidişi gözlemliyorum ve eticaret sektörünün geleceği açısından hiçbir alanında monopolinin sağlıklı olmayacağını düşünüyorum.

2009′da Türkiye’de ve dünyada eticaret sektörünün ekonomik krizden en az etkilenecek şekilde büyümesini ve yepyeni yüzlerin eticaret pazarına dahil olmasını diliyorum.

*ABD’de açıklanan sektörel Eticaret rakamlarına internetten açık arttırma ve kurumsal satışlar dahil edilmiyor.
**Türkiye’de yılbaşı sezonu tam olarak hangi tarih aralığı belirtilmemiş, ancak sadece aralık ayı rakamları alınmış olabilir.

Hergün onlarca sosyal internet sitesi yayına giriyor. Bazen hepsini takip etmek çok zor oluyor. Ancak arada çok güzel sosyal internet startuplar doğuyor ve bu bizi mutlu ediyor.

Bugünlerde herkesin cevabını bulmaya çalıştığı soru ne?

Sosyal etkileşim (web 2.0) ve eticaret nasıl entegre olur?

İşte ShopTogether da tam olarak bunu yapmaya çalışıyor. Sosyal etkileşimi internet alışverişi ile birleştirmek.

Fikir aslında çok basit. DecisionStep, ShopTogether’ı çıkartan şirket diyor ki; İnsanlar alışverişe arkadaşları ve/veya akrabaları ile gitmeyi severler. İşte arkadaşlarınız ya da istediğiniz kişilerle birlikte internette alışveriş yapmanızı sağlayan ShopTogether’ın doğuş nedeni bu. Birçok yeni girişimden farkları var. ShopTogether bir internet sitesi değil. Eticaret siteleri ShopTogether’ı sistemlerine entegre edebiliyorlar.

ShopTogether kullanan Netshop.com sitesinin ekran görüntüleri:

İlk olarak bir isim girmeniz gerekiyor:

İki opsiyonunuz var; Birisini davet et ya da bir davete katıl (şifre sizin için yaratılıyor):

DecisionStep bu alanda yeni bir oyuncu değil. 2000 yılından itibaren işin içindeler ve eticaret sitelerine yardım eden başka ürünleri de var. Örneğin: Interactive Product Explorer, ve Dynamic Brochure Generator.

Netshops.com ShopTogether’ı haziran 2007′den itibaren kullanıyor ve birçok eticaret sitesi daha ShopTogether’ı kullanıyor.

Sürekli internette alışveriş yapan birisi olarak, kendi adıma ShopTogether’ı kullanacağımı pek sanmıyorum. Ancak şunu unutmayalım ki ShopTogether özellikle bayanların “Beraber İnternette Alışverişe Çıkabilir miyiz?” sorusuna cevap olabilir.

To read this post in English: Let’s Go Online Shopping Together with ShopTogether

Zappos.com

• 1999 yılında kurulmuş bir internet ayakkabıcısı
• 3 milyon çiftin üzerinde ayakkabı çeşidi
• 100% stoktan teslim ve daima stokta olma garantisi
• 365 gün hiçbir soru sorulmadan iade garantisi
• Hem müşteriye yollarken, hem iadelerde ücretsiz kargo
• Eticaret standartlarına göre çok hızlı tedarik sistemi
• 7.5 milyon müşteri
• Siparişlerin %75′i memnun kalıp geri dönen müşterilerinden geliyor
• Bir müşteri ilk alışverişinin ardından gelen 12 ay içinde 2.5 katı daha çok alışveriş yapıyor
• İlk alışveriş yapan müşteriler kişi başı ortalama her alışverişlerinde $111.98 harcıyorlar
• Geri dönen müşteriler kişi başı ortalama her alışverişlerinde $143.22 harcıyorlar
• Yeni kazanılan müşterilerin %43′ü WOMM (başka birinin tavsiyesi üzerine) kazanılıyor
• 7/24 ücretsiz telefon hattı ve diğer büyük eticaret sitelerinin (amazon, overstock, ebay, vs) aksine her sayfada ücretsiz telefon hattının numaraları bulunuyor.
• 1999 yılında çok düşük, 2000 yılında $1.6 milyon, 2007 yılında $840 milyon dolar ciro ve 2008 yılı hedefi 1 milyar dolar üstünde
• Müşteri hizmetleri satıştan bonus almıyor, telefonda sınırsız konuşma hakkı var.
• Ellerinde müşterinin aradığı ürün olmadığı zaman rakip siteleri tavsiye ediyorlar.
• Pozitif müşteri hikayeleri, blog yazıları, haberleri internette çığ gibi büyüyor.
• Las Vegas’ın hemen yanında olan depoları 24/7 çalışıyor.
• İsmini açıklayarak ya da açıklamadan, şu ana kadar hiçbir çalışanı memnun olmadığını belirtmemiş.
• Yılda bir kez, tamamen çalışanların kollektif projesi olarak
• “Culture Book” yani “Kültür Kitabı” adlı bir kitap yayınlanıyor ve satışa çıkıyor.
• 34 yaşında olan CEO’su Tony Hsieh blog yazıyor, Twitter’da takılıyor, konferanslar veriyor ve bir şirket kültürü yaratma konusunda dünyada en önde gelen isimlerden biri olarak anılıyor.

Zappos CEO’su Tony Hsieh

Yukarıda saydığım maddelerin neredeyse hepsi Eticaret için Amerika’da okullarda öğretilenlere ters. Bu maddelerin hepsini yapabilen bir firma aynı zamanda nasıl para kazanır, ya da rekabet edebilir?

Marka Yaratırken 3′ün 2′si kuralını uygulayan Zappos.com müşteri hizmetlerine verdiği önem sayesinde bu başarıyı elde etmiş durumda.

İşte Zappos’un Başarı Formülü

• Standart ürün kalitesi
• Yüksek fiyatlar
• Mükemmel müşteri hizmetleri

İnternetten pahalıya ayakkabı satılmaz tezini tamamen yıkıp perakende, hatta bazı ürünlerde perakende fiyatlarının üstüne satış yapıyor. Ürünleri bilinen markalar zaten, o nedenle standart bir ürün kalitesi mevcut. Ancak müşteri hizmetleri denince Zappos rakiplerinden farklı konumda. Müşteri hizmetlerini çok iyi yapıyor, hatta o kadar iyi yapıyor ki Amazon bile bu önemli pazar payını Zappos’a kaptırmaya başladığını farkedip Endless.com adlı Zappos’a rakip aynı stratejide bir marka yaratmaya karar veriyor.

Zappos yola çıkarken kendine seçtiği slogan:

Ayakkabı da Satan bir Hizmet/Servis Şirketi. (The Service Company that Just Happens to Sell Shoes). Tam olarak Türkçe’ye çeviremedim sanırım, ancak bu sloganı ilk gördüğüm gün ne diyeceğimi bulamamıştım. Bu kadar mı yaratıcı olunur demiştim ve bu sloganı birçok ortamda, konferansta, seminerde anlatmışımdır.

Zappos’un yeni sloganı

Hizmet/Servis ile Çalışan/Desteklenmiş (Powered by Service)
Ayakkabı kategorisini ana kategori olarak tutup, daha birçok kategoriye girmeye karar verdiklerinde sloganı değiştirmek de kaçınılmaz oldu Zappos için. Ancak yeni sloganları da bana göre eskisi kadar güzel olmasa da şirket felsefesini ortaya koyuyor.

Zappos Müşteri Hizmetlerinde Neden Çok Başarılı?

Zappos’un bu başarısının tek sebebi var, o da müşteri hizmetleri departmanında çalışanlarını çok iyi seçmesi, çok iyi eğitmesi, onlara çok iyi şartlar sunması. Kısacası çalışanlarını mutlu etmesi.

Zappos Çalışanlarının bazı hakları:

• Ofiste sürekli ücretsiz yemek, içecekler, abur cubur
• Mükemmel sağlık sigortası (diş ve göz bakımlarını da kapsıyor)
• Çok iyi bir çalışan bonus programı (2007 yıl sonunda çalışanlar 1 yıllık maaşlarının %10′u kadar yıl sonu bonusu olarak aldılar)
• Eğitim: İşe başlarken 5 haftalık eğitim, sürekli eğitim programları

Zappos çalışanları ve müşteri hizmetleri hakkında yüzlerce akıl almaz pozitif hikaye internette dolaşıyor.

Hızla büyüyen Zappos.com müşteriye değer verip, hakettiğinden çok daha iyi bir hizmet sunulduğu zaman eticarette nasıl büyük başarılar elde edilebileceğinin en güzel örneği. Zappos.com ve iş stratejileri hakkında saatlerce yazabilirim ve konuşabilirim, ancak uzatmaya gerek yok, mesaj verilmiştir.

Zappos.com Başarı Formülü = Mükemmel Müşteri Hizmetleri + WOMM

Web 2.0 ve internet video dünyasının hayatımıza girmesi ile birlikte internette farklı sektörlerde hergün yeni inovasyonlar görmeye başladık.

Youtube’un ilk popüler olmaya başladığı aylarda aklıma gelen, ama tabi ki birçok bahane nedeni ile daha ayrıntılı düşünmeye fırsat bulamadığım bir fikir: Video Ticaret, V-Ticaret, yani videonun kullanarak internetten ürün satışı.

Şu ana kadar gerek viral videolar, gerekse ürünlerini gösteren videolar üretmeyi birçok eticaret sitesi denedi. Ancak şimdi size sunacağım iki konsept henüz çok taze ve eminim gelecekte birçok eticaret sitesi tarafından kullanılacak konseptler.

1) Kurtlar vadisinde Polat Alemdar’ın taktığı saat çok güzel, nereden satın alabilirim?

Tamam, tamam, belki çok abarttık başlığı ama olayın kısa açıklaması bu. Hergün televizyonda, magazin programlarında, dizilerde, filmlerde birçok ünlünün kıyafetlerini, aksesuarlarını görüp beğeniyor izleyiciler. Ayrıca ekranda gördükleri mekanlarda bulunan mobilyalar, arabalar, mutfak malzemeleri, aklınıza gelen her türlü ürün potansiye tüketicinin gözü önüne geliyor.

Biliyorsunuz televizyon dizilerinini bölümlerine episode diyorlar burada. Farzedin ki Kurtlar Vadisi’nin bir episode’unu televizyonda değil de internette izlediniz, ve biz de buna SHOPISODE dedik. İşte SeenON adlı internet sitesi izleyicilerine hem bu episodeları izleme, hem de alışveriş keyfi ile bir araya getirerek Shopisode yapma fırsatı sunuyor.

Buyrun size bir shopisode örneği:

Yukarıdaki videyou izlemeye başladığınızda, videoda hangi ürün hakkında konuşuluyorsa, ya da hangi ürün ekrandaysa, sağ tarafta ürünün detayları ve fotoğrafı beliriyor. “More info” ya tıklaıdğınız zaman ise ürünün detaylı sayfası ve satış ortağı mantığı ile satın alabileceğiniz link bulunuyor.

Şu ana kadar web 2.0 örneği olarak onlarca video iş modeli inceledim. Hatta bu hafta başı Amerika’da Emmy Ödülü sahibi ve video production şirketi olan çok samimi bir arkadaşımla next web 2.0 video konusunu saatlerce tartıştık, ama emin olun bu kadar sade, akıllı, monetize edilmeye hazır bir video iş modeli şu ana kadar görmemiştim.

SeenON ve benim değimim ile V-Ticaret inovasyonunu gerçekleştiren ekibe tebriklerimi yolluyorum.

2) Bluefly adlı eticaret sitesinden benzer bir yaklaşım:

Bluefly adlı eticaret sitesi de benzer bir yaklaşım ile blogları olan Flypaper‘da videoyu izlerken, aynı anda “Click here to buy” butonuna basarak videodaki ürünü satın almanızı sağlıyor.

Bir video ürün sayfasını bu linkten inceleyebilirsiniz.

Henüz proje aşamasında olan birçok video ve eticaret entegrasyonu biliyorum. Çok kısa vadede birçok v-ticaret projesi duymaya başlayacağız Amerika’da.

Şimdi gerçek girişimcilerin işi Amerika’da dahi henüz yeni doğan bu sektörü Türkiye’de projeler haline getirmek.

SEO (Search Engine Optimization) ya da AMO (Arama Motoru Optimizasyonu) her websitesi için ücretsiz trafik getirmede bir numaralı araçtır ve ücretsiz trafiğin önemini her site sahibi gayet iyi bilir. (Yeni Başlayanlar için -> SEO Nedir?)

Bloglar, komunite siteleri ve özellikle düzenli güncellenen, sürekli yeni içerik eklenen siteler Google ve diğer arama motorlarının daima tercih ettiği siteler. Google algoritması sürekli yenilenen ve kaliteli, özgün içeriği hem çok hızlı indeksliyor hem de arama sonuçlarında öncelik veriyor.

Eticaret sitelerinde ürünler olduğu ve bu ürünlerin açıklamaları sürekli değiştirilmediği için Google ve diğer arama motorları gözünde doğru optimizasyon yapılmazsa iyi sonuçlar almaları gittikçe zorlaşıyor. Niş eticaret siteleri genel eticaret sitelerine göre daha avantajlı gibi gözükse de aslında kimin daha iyi optimizasyon yaptığı önem kazanıyor.

Uzun lafın kısası, her geçen gün eticaret siteleri için Google ve diğer arama motorlarında üst sıralara çıkmak ya da üst sıralardaki yerlerini korumak daha da zorlaşıyor. İşte bu nedenle özellikle eticaret sitelerinin diğer sitelere göre Google optimizasyonunda yapması gereken maddeleri bir araya getirdim.

Eticaret Siteleri İçin Google Optimizasyonunda 20 Önemli Madde

1) Ürün açıklamalarını kendiniz yazın. Aynı üreticinin verdiği ürün açıklamasının olduğu onlarca, belki yüzlerce siteden bir farkınız olsun ve ürün açıklamalarını kendiniz yazın. Çok uzun, çok süslü, çok mükemmel olmasına gerek yok, farklı olsun yeter. Emin olun Google sizi bunun için fazlası ile ödüllendirecek.

2) Sade ve temiz ürün ve kategori URL’leri kullanın. Kullandığınız yazılım URL’lerde session ID ya da parametreler kullanıyorsa, mümkünse URL rewrite yapın. Eğer bu mümkün değilse en azından URL’de bulunan variable değişken sayısını azaltmaya çalışın. Örnek:

Optimize edilmiş URL: http://www.customink.com/promo/promotional-bags.htm

Optimize edilmemiş URL: http://www.hepsiburada.com/productDetails.aspx?categoryid=15452&productid=ofislipton15

3) Bütün ürünler ana sayfadan en fazla 2 ya da 3 tıklama uzaklıkta olmalı. Bazı eticaret siteleri çok fazla alt ürün kategorileri kullanıyor ve bu da arama motolarının çok daha derine crawl etmesi demek. Daima arama motorlarının işini kolaylaştırın ve mümkünse ana sayfadan en fazla 3 tıklama uzaklıkta bütün ürünlerinize ulaşım sağlayın.

4) Farklı title tag başlık etiketleri kullanın. Aşağıdaki örnek ile açıklamak daha kolay:

Optimize edilmemiş başlık etiketi: Hepsiburada.com | Akıllı Alışveriş Burada | Bebek & Çocuk | STORK COCO MAMA SANDALYESİ

URL: http://www.hepsiburada.com/productdetails.aspx?categoryid=301132&productid=oyunstrkcoco

Optimize edilmiş başlık etiketi: Stork Coco Mama Sandalyesi | Hepsiburada.com

Duplicate content penalty Kopya içerik cezası almamak için mümkün olduğunca her ürün başlığındaki aynı kelime sayısını az tutun, yukarıdaki örnekte Hepsiburada.com yeterli, hatta fazla bile. Daha fazla generic genel başlık yazıp Google kopya içerik filtresine takılmayın.

5) Müşterilerin ürün yorumları yazmalarına izin verin, hatta teşvik edin. Çünkü ürün yorumları hem taze ve farklı içerik olarak Google’un gözünde o ürün sayfasının değerini arttırıp, daha sık crawl olmasını sağlayacaktır hem de eticarette olumsu da olsa ürün yorumlarının iade oranını azalttığı ve net karlılığı arttırdığı ispatlanmış bir gerçektir.

6) Arama motorları için optimize edilmiş menüler kullanın. Güzel görünüyor diye sitenizin bütün menülerini flash yapmayın. Menü ne kadar sade ve rahat crawl edilebilirse o kadar avantajınıza olur. Crawl test yapmanız için SEOmoz’dan ücretsiz bir araç.

7) Menünüzü anahtar kelimelerle doldurmayın. Örneğin Arçelik sitesinde menüde Arçelik Buzdolapları, Arçelik Fırınları, Arçelik Televizyon, vs şeklinde kullanmayın. Eskiden bu yöntem avantaj sağlar iken şimdi hiçbir avantajı yok, hatta arama motorları için spammy gözüktüğü için dezavantajı olduğu iddia ediliyor.

8 ) SILO Yapısı oluşturun. SILO Structure yapısı özellikle çok fazla ürün ve kategori olan siteler için kaçınılmaz bir teknik artık. Sitenizi temalara göre bölüştürüp, internal link stratejinizi belirleyin.

9) Duplicate content penalty Kopya içerik penaltısını önlemek için hesabım, siparişim, hakkımızda vs tarzı linkleri yazı yerine imgelerle yaratın.

10) Internal PR dağılımı çok önemli bir konu. Gereksiz PR dağıtmayın, bir önceki maddede belirttiğimiz hesabım, siparişim, hakkımızda vs tarzı sayfalara link verirken NO FOLLOW Tag kullanın. Bu şekilde Google bu sayfalara PR değeri vermez ve önemli sayfalarınızın (ana sayfa, kategoriler, ürünler) daha çok PR değeri olur.

11) Alışveriş rehberleri hazırlayın. Kategori, tema, hatta ürün bazında alışveriş ve how to guides nasıl kullanılır rehbeleri hazırlayın. Bu rehberler sayesinde hem daha long tail anahtar kelimelerle trafik getirirsiniz hem de tam istediğiniz anchor tag’lerle ürün ve kategorilerinize link verip bu sayfaların SEO değerini arttırısınız. Vaktiniz ve ekibiniz varsa bu rehber tarzı içerikleri video, podcast vs olarak da hazırlayıp social kanallarla dağıtın. (link bait, link bait, link bait)

12) Blog yazın, blog yazın, blog yazın. Eticaret sitesidir bu, bloga ne gerek var demeyin kesinlikl blog yazın. Birçok faydasını göreceksiniz. Blogunuzu 100% ticari dille kesinlikle yazmayın. Hedef müşteri kitleniz ne okumak ister onu düşünün ve doğru yazılar yazın. Arada doğru promosyonlarla satış yapın. Önceliğiniz hedef müşteri kitlemin hergün heyecanla okumak istediği bir blog olmalı. Popüler bir blog ile birçok ikincil kazanç getirme fırsatınız da olacaktır.

13) Tag kullanın, kullandırın… Web 2.0 gücünü unutmayın. Ürünlerinizi tag’leyin, hatta ziyaretçilerinize tag’letin. Emin olun Google taglere bayılıyor.

14) Benzer ürünlere çapraz link verin. SILO yapısında kısaca bahsettiğimiz gibi aynı tema/kategori altına giren ürünlere mutlaka çapraz link verin. Bu ürünü alanlar bunları da aldı, bu ürünün yanına bunlar da bizden tavsiye vs gibi.

15) Markalar, önemli anahtar kelimeler ve en iyi satan ürünler için farklı landing page’ler ilk geliş sayfaları(?!) yapın. Hem SEO, hem SEM hem de direk pazarlama anlamında olmazsa olmazlardan. Artık standard kategori sayfaları arama motorlarından çok optimize trafik getirmek için yeterli değil. Farklı landing page’ler, yaratıcı sayfalar, A/B testing ve multivariable çok değişkenli kampanya testleri yapmanız için kaçınılmaz.

16) Link Building Link İnşa Kampanyalarınızda ana sayfa dışında kategori, ve ürün sayfalarına da önem verin. Direk kategori, alt kategori ve ürün sayfalarınıza doğru alt tag’lerle inşa edeceğiniz dış linkler hem arama sonuçlarında yerinizi yükseltir hem de sitenizi Google’un supplemental index tarzı penaltılarından kurtarır. Birçok link inşa kampanyasında yapılan hata sadece ana sayfaya link toplanması, bu hataya düşmeyin.

17) Ürün fotoğraflarını optimize edin. Google’da ya da diğer arama motorlarında fotoğraflarınız sayesinde gelebilecek çok ciddi bir trafik sizi beklemekte. Fotoğraf isimlerini, alt tag’lerini ve fotoğraf çevresindeki yazıları optimize ederek çok ciddi şekilde trafiğinizi arttırabilirsiniz.

18) Ürün başlıklarının önemini unutmayın. Aynı ürün açıklamaları gibi, üreticinin verdiği başlığa ufak eklemelerle diğerlerinden farklı hale getirip ciddi trafik getirebilirsiniz. Mümkün olduğunca her ürün sayfasında bir ana anahtar kelimeye konsantre olun. Long tail trafik için de gerekli ek kelimeleri kullanın.

19) Product RSS Feeds Ürün RSS Beslemeleri oluşturun. Birçok karşılaştırmalı ürün arama motoru için artık olmazsa olmaz bir araç RSS. Bunun yanısıra birçok diğer siteye ürünlerinizin reklamını yapma şansı vermiş olursunuz.

20) En çok aranan anahtar kelimeleri yayınlayın. Sitenizin arama motorunun böyle bir verisi varsa eğer bu veriyi/raporu sonuçlara linkler vererek “En Popüler Aramalar” şeklinde yayınlayın.

Bir eticaret sitesinde arama motoru optimizasyonu denince aklıma gelen en önemli ilk 20 madde bunlar.  Daha detay ve ayrıntıya girdiğimiz zaman bu sayıyı 50-100 arasına kolayca çıkartabiliriz.

Daha optimize eticaret siteleri ve arama motorlarında her anahtar kelimede birinci sırayı kapmanız dileğiyle.

Türkiye’de eticaret denince akla gelen ilk iki isim Hepsiburada ve GittiGidiyor oluyor şüphesiz.  Bundan yıllar önce Amerika’da eticaret denince akla Amazon ve eBay‘in gelmesi gibi.  Hepsiburada ve Gittigidiyor gibi lider eticaret sitelerin başarı hikayeleri birçok yatırımcıyı eticaret sektörüne yönlendiriyor ve bu Türkiye için çok sevindirici bir haber.  Ancak birçok yatırımcı firma yabancı olduğu internet sektörüne girerken en başarılıları örnek alıp en büyük ve en başarılı olma hedefi ile yola çıkıyor.  Bu da onlarca eticaret yatırımının piyasada başarısız olup kaybolmasına neden oluyor.

Henüz üniversiteyi yeni bitirmiş ve neredeyse hiçbir sermayesi olmayan genç bir arkadaş bana geçenlerde bir email atmış ve çok iddialı bir projesi olduğunu, Gittigidiyor’a rakip olacağını iddia etmiş.  Tamam girişimcilik güzel birşey, proje üretmek güzel birşey, ancak bu email bundan 5-10 sene önce gelmiş olsaydı projesini uygulamasını tavsiye ederdim bu arkadaşa.  Ama ne yazıkki o tren çoktan kaçtı.

 Eticarete girmek istiyorum, sıfırdan bir dev eticaret sitesi yaratabilir miyim?

Çok büyük sermayeniz ve ekibiniz ya da hali hazırda olan sistemleri yenecek çok yaratıcı bir fikriniz yoksa Hepsiburada ya da Gittigidiyor gibi eticarette her türlü ürünü tüketiciye sunan büyük eticaret siteleri ile yarışmanız imkansız.

Peki eticarete yatırım yapmak için çok mu geç kaldım?

Kesinlikle hayır.  Özellikle Türkiye’de Eticaret sektörü henüz emekleme aşamasında.  Hepsiburada, Gittigidiyor, Yemeksepeti vs gibi kendi sektöründe öncü eticaret sitelerini ben yıllar önce Etiler, Nişantaşı, Bebek henüz tarla bahçe iken alınmış arsalara benzetiyorum.  Bunların herbiri uzun vadeli (hatta kısa vadeli) çok güzel yatırımlar, ancak unutmayın ki birileri Etiler çok değerlendi, arsa kalmadı derken akıllı yatırımcılar o sırada Bakırköy, Ataköy vs gibi yerlerden arsa alıyordu.  Yani eticarette Etiler, Nişantaşı’nın köşeleri kapılmış olsa da henüz çok fazla arsa var boş duran ve beni al beni al diye bağaran.

Öncelikle olayın bilimsel yanını (çok detaya girmeden) açıklayalım ve örneklerle daha sonra devam edelim.

Pareto Kanunu

İtalyan Ekonomist Vilfredo Pareto tarafından bulunmuş ve güncel hayatta 80-20 kuralı olarak bilinen bir prensip.  Pareto kanununu ticarete yorumladığmızda bir şirketin sattığı ürünlerin %20′si (en çok satan %20) o şirketin karının %80′ine eşittir.  Pareto bu kuralı bulurken İtalya’da o dönemde halkın en zengin %20′sinin bütün gelirin %80′ine sahip olduğunu gözlemlemiş ve böyle bir sonuca varmıştır.  Bu 80′e 20 kuralı yıllardır ticarette kullanılan bir kuraldır.

Ancak bundan 4 yıl önce MIT’de yapılan bir araştırmada internette alışverişin hızla artması ile birlikte niş pazara olan talebin arttığı ve Pareto’nun 80-20 kuralının yavaş yavaş değiştiği ispatlanmıştır.  Kullanılan örneklerden birisi Amazon.com’un 4 yıl önceki cirosunun %40′ını kitapçılarda bulunmayan herbiri az satılan niş kitapların oluşturduğudur.  Daha sonra Wired Dergisi editörü Chris Anderson bu araştırmadan yola çıkarak eticarette Pareto’nun 80-20 kuralına karşılık Long Tail Teorisini (Uzun Kuyruk Teorisi: Az aranan, uzun kelimelerden oluşan, niş pazar anlamında) ortaya atmıştır.

Yukarıda hazırladığım grafiği incelersek mavi eğrinin (eticaret) daha uzun ve daha yüksek olduğu görülüyor.  Yani eticarette normal ticarete göre niş ürünlerin popüleritesi ve rakamı/hacmi artmaktadır.

Peki Eticarette Başarılı Niş Projeleri Neler?

Özellikle Amerika’da eticarette niş gittikçe popülerliğini arttıran bir konu.  Şu anda yüzlerce örneğe girebiliriz, ancak çok örnek verip kafa karıştırmak yerine bir örnek ile konuyu anlatmak daha uygun olur. 

Eticarette niş olarak Amerika’da en başarılı firmalardan biri NetShops tartışmasız.  NetShops bünyesinde 200′ün üzerinde niş eticaret sitesi bulunduran bir internet firması.

NetShops Hakkında

• 1999 yılında kuruldu
• 400′e yakın çalışanı var
• Top 500 eticaret firması listesinde Amerika’da 104. sırada
• 2006 yılında Amerika’nın en hızlı büyüyen 13. şirketi seçildi (sadece eticaret değil, bütün şirketler arasında)
• 200′ün üstünde niş eticaret sitesine sahip
• NetShops’ın hiçbir sitesi toplam cirosunun %5′inden fazlasını oluşturmuyor (çok önemli bir veri)

NetShops’ın sitelerinden birkaç örnek vermek gerekirse:

• ChildrensChairs.com Sadece çocuklar için sandalyeler ve koltuklar satan bir site.
• OnlyPajamas.com Sadece pijama satan bir site.
• OnlyGloves.com Evet yanlış duymadınız, sadece eldiven satan bir site.

Amerika’da geçen sene en büyük 500 eticaret sitesi listesini incelediğimizde bir önceki seneye göre daha çok niş sitenin bu listeye dahil olduğunu görüyoruz.  Kısacası eticarette gelecek niş pazarlarda.

Doğru Niş Pazarı Nasıl Seçerim? Niş Pazar Araştırması

Niş pazar sonu neredeyse olmayan bir konudur.  Ancak ciddi bir eticaret sitesi kurmayı düşünüyorum, bu anlatılanlar aklıma yattı, peki doğru niş pazarı nasıl seçerim sorusuna geldi sıra.

1. İlk olarak araştırma yaptığınız niş pazarda ürün ya da ürün kategorisinin yıllık ticaret hacmini öğrenin.  Çok niş olsun bir numara olayım mantığı ile kurbağa bacağı konservesi satan bir eticaret sitesi açabilirsiniz, ne güzel hiç rekabet yok ama yıllık Türkiye’de ne kadar kurbağa bacağı konservesi tüketiliyor biliyor musunuz?
2. Çok iyi bir pazar araştırması yapın.  Hali hazırda bu niş pazarda eticaret sitesi var mı? Var ise ayrıntılı inceleyin, bu sitelerden sipariş verin.  Pazarda hali hazırda eticaret sitelerinin olması sizin başarılı bir site kurup zirveye çıkamayacağınız anlamına gelmez.  Daha önce bahsettiğim Fiyat, Kalite ve Servis Denklemini inceleyin.  Ancak bu niş pazar sizin yatırım gücünüzden daha fazla dolmuş ise daha alt bir niş pazara inin (tabi pazar payı değecek ise).
3. Sevdiğiniz, ilgi alanınız olan bir niş pazar seçmeniz sizi daima öne çıkartır.  İlginiz olmayan bir niş pazar seçerseniz ilk olarak bu pazarı iyice öğrenin.  Örneğin sadece uçurtma satan bir site kurmaya karar verdiniz diyelim, elinizden geldiğince uçurtmalar ile ilgili bilgi edinin.  Farklı uçurtmaları satın alın, uçurun, deneyin, ürünleri iyi tanıyın.  Unutmayın ki niş pazarlarda bir numara olmanın kurallarından birisi o niş pazarda otorite olmaktan geçiyor.
4. Yaratıcı olun, seçtiğiniz niş pazara katma değer katın.  Normal ticarette hiç denenmemiş belki de çok basit bir fikir eticarette denenebilir.  Örneğin bir marketten alışveriş yaparken size saatlerini ayırıp yemek tarifleri veren birisini oraya koymak çok büyük masraf iken internetin getirdiği avantajları kullanın.  Eğer sadece yemek satan bir siteniz varsa, o yemeklerin tariflerinin videolarını ekleyin (çok basit ve yaratıcı bile olmayan bir fikir ama size çok fazla müşteri getirebilir).  Daha yaratıcı olun ve yeni fikirler ile bu niş pazara katma değer katın.
5. Yurtdışında hali hazırda bu pazarda olan örnekleri yakından inceleyin.  Doğru yapılan noktaları Türkiye’ye uyarlayın, ancak unutmayın ki yöresel, kültürel vs birçok farklılıklardan dolayı yurtdışında tutan her yöntem Türkiye’de tutmayacaktır.  Ama önünüzde bir yol haritası olması açısından yurtdışındaki başarılı niş eticaret sitelerini yakın takibe alın.

Eticarette doldurulmayı bekleyen birçok niş pazar girişimcileri bekliyor.  Özellikle Türkiye gibi eticaret sektöründe yolun çok başında olan ülkeler için niş pazarlar birer altın madeni.  Niş pazar araştırması ya da eticarette niş pazarlarla ilgili her türlü sorularınızı bu konu altında eklemeyi unutmayın.

Yaratıcı, bol kazançlı niş eticaret siteleri kurmanız dileği ile…

2007 yılbaşı alışveriş sezonu sona ereli üç hafta oldu ve birçok eticaret devi bu yılbaşı sezonu rakamlarını açıklamaya başladı.  Amazon.com şu ana kadarki en başarılı yılbaşı sezonu rakamlarını bu sene açıkladı.  Sezonun en yoğun günü olan 10 Aralık’ta müşteriler ortalama saniyede 62.5 ürün sipariş verdiler ve bir gün içinde 5.4 miyondan fazla ürün sipariş edildi.

Alışveriş sezonu satışlarında Amazon’da başı çeken ürün saniyede 17 satış ile Nintendo Wii oldu.

Amazon 200′ün üzerinde ülkeye siparişleri yolladı ve en yoğun gününde depolarından 3.9 milyon sipariş çıktı.